Kenelerle ilgili genel bilgiler nelerdir?

Kene ( Ixodoidea ), eklem bacaklilarin örümcegimsiler (Arachnida) sinifindan kan emici bir dis parazittir. Kendilerini insan, koyun, köpek, kedi, sigir gibi canlilarin derilerine saplayarak kanlarini emer ve yasamlarini bu sekilde sürdürürler. Bilindigi üzere keneler virüs, bakteri ile çesitli parazitleri tasiyabilirler.

Agiz kisimlarinda hypostome adi verilen ve zipkina benzeyen organlari bulunmaktadir, bu delici hortumlari sayesinde, bacaklarindaki vantuz özelligi olan çengelimsi yapilarin da yardimiyla deriye rahatlikla ve güçlü bir selikde yapisirak canlinin kanini emerler.

Ön ayaklarinin uçlari koku alma için özellesmistir, böylece dogada bulundugu agacin, çaliligin yanindan bir hayvan geçtigi takdirde üzerine düsüp derisine yapisir ve etine zipkinimsi yapidaki hortumunu sokarak kanini emer.

Dogada 17000den fazla kene türü oldugu bilinmektedir, Türkiye'de ise, simdiye kadar 32 ayri kene türü tespit edilmistir. Bunlardan insan ve ehil hayvanlarda parazit olarak yasayanlar çesitli hastalik mikroplarini bulastirdiklarindan saglik bakimindan zaralidir ve bir çok bakteri de üretmektedir.

Kene , kan emme sirasinda enfekte canlidan aldigi etkenleri  daha sonra kan emdigi canlilara bulastirir  (Tükürük- Transovarial). Kenelerin insanlarda neden olduklari hastaliklardan bazilari sunlardir:

Keneler yoluyla bulasan bu hastaliklardan Kirim-Kongo Kanamali Atesi Hastaligi tedavisi olmayan ve ölümcül bir hastaliktir.

Bu hastaliklara ek  olarak, Brucellozis, Salmonellozis, Listeriozis , gibi ülkemizde yaygin olarak görülen  hastaliklarin yayilma ve bulasmasinda rol oynamaktadirlar.  Ayrica, kenelerin salgilarina bagli olarak kene felci ve kene toksikozu gibi  durumlara neden olabilmektedirler.

Keneler siçrayamaz, uçamaz; yalniz bulunduklari yerin yanindan geçen canliya, yapraktan, çalindan vs. geçerek tutunurlar. Çogu kene genellikle canlinin bacaklarinin alt tarafindan tirmanarak vücutta beslenebilecekleri bir yere yerlesir. Ergin keneler ise, genellikle çaliliklarda yerin birkaç santim yukarisinda avini bekler.

Özellikle 5 ila 13 yas arasi çocuklarda; genellikle disarida oynadiklari için; kene isiriklari ve dolayisiyla keneler yoluyla bulasan hastaliklari kapma riski daha yüksektir. Gerek halkin dolastigi gerekse çocuklarin oyun oynadiklari, yüksek risk bölgesi sayilan, özellikle agaçlik, ormanlik arazilerin yakinlarina, çalilik ya da yogun çimlenmis bölgelere dikkat etmek gerekmektedir, kenelerin açik alanlarda bulunma olasiliklari düsüktür.

Evcil hayvanlar, evlere keneleri tasiyabilirler, sonuç olarak kisi disarida olmadan da kene tarafindan isirilabilir. Bu konuda veterinerler, evcil hayvanlarinizi korumak için yollar önerebilir.